วิกฤติแรงงานภาคเกษตร

ภาคเกษตรเป็นภาคที่ใช้แรงงานมากที่สุดแต่มีรายได้ต่อประชากรต่ำสุด ประเทศไทยเป็นประเทศผู้ผลิตและส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารที่สำคัญของภูมิภาค กำลังเผชิญปัญหาใหม่ด้านแรงงานที่จะส่งผลกระทบต่อการผลิตทางการเกษตรในอนาคตอันใกล้นี้ สาเหตุหลักมาจาก

  • การก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (aging society) ของประเทศไทย ประชากรที่ประกอบอาชีพเกษตรมีอายุโดยเฉลี่ยประมาณ 58 ปี ซึ่งประสิทธิภาพการใช้แรงงานกับการเกษตรนั้นลดลง การขาดตัวเลขสำรวจจำนวนแรงงานที่ทำงานเต็มเวลาในภาคเกษตร และเกณฑ์อายุเฉลี่ย
    เป็นอีกปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ไม่สามารถวาดแผนการรับมือการขาดแรงงานและการใช้ประโยชน์คนกลุ่มปัจจุบันในฐานะ facilitator ในการส่งต่อความรู้สู่เกษตรกรรุ่นต่อไป
  • ความไม่มั่นคงในรายได้จากการทำการเกษตร (income & stability) ขาดแรงจูงใจ ขาดนโยบายแก้ปัญหาที่เป็นรูปธรรมอย่างต่อเนื่อง ทำให้คนหนุ่มสาวในสังคมเกษตรที่อยู่ในวัยแรงงานไหลออกจากภาคเกษตรไปสู่ภาคอุตสาหกรรมหรือบริการเพื่อมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ได้การยอมรับในสังคม หรือต้องการเปลี่ยนสถานะเป็นคนเมือง ซึ่งประเด็นนี้จะเกี่ยวโยงกับปัญหา aging society ที่อนาคตแรงงานในภาคเกษตรไทยจะมีแค่ผู้สูงอายุ ส่งผลให้ผลิตการผลิตของภาคเกษตรลดน้อยถอยลงไปด้วย ดังนั้น การเพิ่มประสิทธิภาพของคนในภาคเกษตรเป็นสิ่งจำเป็นยิ่ง และอย่างไรให้คนเหล่านี้มีรายได้จากผลผลิตทางการเกษตรที่ดีขึ้น
  • การเคลื่อนย้ายแรงงาน การขาดแรงงานที่มีคุณภาพนั้น ส่งผลให้เกิดการขาดแคลนแรงงานฝีมือสำหรับภาคการผลิต ที่จะส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพในการแข่งขันในตลาดเสรี ขณะที่ไทยกำลังเผชิญปัญหาการขาดแรงงานหลักกำลังไหลบ่าออกจากภาคเกษตรนั้น มีแรงงานทดแทนในภาคเกษตรที่ช่วยขับเคลื่อนให้ภาคเกษตรยังคงเดินต่อไปได้ ประกอบด้วย
  • ผู้ประกอบการเกษตรรุ่นใหม่ที่ไม่มีพื้นฐานเกษตร อาจเป็นนักลงุทน หรือเรียนสาขาวิชาอื่นแต่อยากทำเกษตรกรรม รวมถึงกลุ่มผู้เษียณอายุ
  • แรงงานรับจ้างถาวร
  • แรงงานรับจ้างชั่วคราว ที่ส่วนใหญ่เป็นคนต่างด้าว และแรงงานกลุ่มนี้จะเพิ่มมากขึ้นหลังจากเกิดประชาคมเศรษฐกิจอาซียนในปี 2558 (..2015) ซึ่งประเด็นที่ต้องระวังคือผลิตภาพการผลิตของไทยที่มีแนวโน้มพึ่งพิงแรงงานต่างด้าวมากขึ้น

One thought on “วิกฤติแรงงานภาคเกษตร

  1. ปัญหาเร่ืองแรงงานในภาคเกษตรโของไทยที่กำลังเป็นไปในขณะนี้เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในประเทศพัฒนาแล้วทั้งหลาย ส่ิงที่เกิดขึ้นขณะนี้ 1 การเปล่ียนพืชหรืออาชีพที่จัดการไม่ซับซ้อนเช่นปาล์มน้ำมันทำให้ในบางพ้ืนที่มีการขยายการปลูกอย่างรวดเร็ว ยางพารามีระบบการแบ่งรายได้ระหว่างเจ้าของและคนกรีดทำให้เกิดแรงจูงใจในการขยายพ้ืนที่ 2 นาข้าวมีเคร่ืองมือและระบบการจัดการเข้ามาช่วยมากจนพึ่งแรงงานน้อยลงเร่ือยๆ 3 กรณีของพืชผัก ไม้ผล ไม้ดอกไม้ประดับ ต้องintensive `คงต้องมีระบบการจัดการ+แรงงานที่มีความชำนาญซึ่งต้องมีวิธีการเฉพาะตามความเหมาะสมของแต่ละพ้ืนที่นั้นๆเช่นดำเนินสะดวกมีระบบ ล้งแรงงานชำนาญการ มีระบบแรงงานเหมาตัดแต่งก่ิงไม้ผล ตัดหญ้า เก็บเกี่ยวเฉพาะทาง หากมีการพัฒนาเคร่ืองมือที่ดีเข้าช่วยด้วยก็จะช้วยได้มาก ออสเตรเลียค่าแรงชม.ละ 18-20 aus. ประมาณ 600 บาทยังทำมะม่วง ล้ินจี่ องุ่นได้ เราก็คงต้องหาวิธีไปเร่ือยๆ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s