สถานการณ์ด้านเกษตรและอาหารของโลก


ประเด็นท้าทายสำหรับโลกในศตวรรษที่ 21 อาจต้องเผชิญกับภัยคุกคามหลายๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเปลี่ยนแปลงดินฟ้าอากาศ (climate change) ที่กระทบต่อการผลิตอาหาร จนอาจก่อให้เกิดวิกฤติด้านอาหาร (food crisis) ทำให้มีประชากรอดอยากมากขึ้น การเปลี่ยนแปลงสัดส่วนโครงสร้างประชากรที่กำลังเดินหน้าเข้าสู่สังคมสูงอายุ (aging society) อัตราการเกิดที่มีสัดส่วนลดลง สัดส่วนวัยแรงงานที่ลดน้อยถอยลง การเกิดโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้ำ อาจก่อให้เกิดวิกฤติการขาดแคลนแรงงานในอนาคต โดยในด้านการเกษตรของโลก องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization of the United Nations: FAO) ระบุว่าการเกษตรในศตวรรษที่ 21 ต้องเผชิญกับแรงกดดันหลายประการ เช่น

  • การเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรสำหรับใช้เป็นอาหารให้เพียงพอกับประชากรที่เพิ่มขึ้นด้วยจำนวนแรงงานที่ลดลง
  • การผลิตพืชพลังงานเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตพลังงานชีวภาพที่มีความต้องการสูงขึ้น
  • การพัฒนาประเทศกำลังพัฒนาที่พึ่งพาเกษตรกรรม เพื่อเพิ่มผลิตภาพการผลิตให้เพียงพอ
    กับความต้องการอาหารในอนาคต
  • พัฒนาวิธีการผลิตที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน สอดคล้องกับทรัพยากรการผลิตและภาวะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

2.1.1 ความมั่นคงด้านอาหาร

ปริมาณความต้องการด้านอาหารและเกษตรในศตวรรษที่ 21 ได้รับผลกระทบโดยตรงจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร โดยองค์การสหประชาชาติ (The United Nations: UN) ได้คาดการณ์ไว้ว่า ประชากรโลกจะเพิ่มขึ้นร้อยละ 34 จากจำนวน 6.8 ล้านคนในปี 2552 (ค.ศ.2009) เป็น 9.1 พันล้านคน ในปี 2593 (ค.ศ.2050) (ภาพที่ 2.1) โดยคาดว่าจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นจะอยู่ในประเทศที่กำลังพัฒนา โดยเฉพาะแอฟริกาจะเป็นภูมิภาคที่จำนวนประชากรเพิ่มขึ้นเร็วที่สุด (คาดว่าเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 114) ส่วนภูมิภาคเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จำนวนประชากรจะเพิ่มขึ้นช้าที่สุด (ร้อยละ 13) ทั้งนี้ จำนวนประชากรร้อยละ 70 ของทั้งหมด จะอาศัยอยู่ในเขตเมืองเพิ่มขึ้นจากปัจจุบันที่มีเพียงร้อยละ 49 จึงคาดว่าความต้องการอาหารจะเพิ่มขึ้นตามรายได้ที่เพิ่มมากขึ้น (ภาพที่ 2.2) โดยคาดว่าในปี 2593 (ค.ศ.2050) รายได้ต่อหัวของประชากรเพิ่มขึ้นเป็นทวีคูณจากปัจจุบัน ทั้งนี้คาดว่าเศรษฐกิจของประเทศกำลังพัฒนาจะมีอัตราการเติบโตที่รวดเร็วกว่าประเทศพัฒนาแล้ว แนวโน้มที่เกิดขึ้นดังกล่าวบ่งชี้ว่าความต้องการผลิตผลทางการเกษตรยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งพืช ธัญพืช และเนื้อสัตว์ ซึ่งคาดว่าในปี 2593 (ค.ศ.2050) ความต้องการจะเพิ่มขึ้นเป็น
3 พันล้านตัน จากผลผลิตปัจจุบันอยู่ที่ 2.1 พันล้านตัน (ภาพที่ 2.3)

ที่มา: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2009.

ภาพที่ 2.2 แนวโน้มการเพิ่มขึ้นของรายได้

ภาพที่ 2.3 แนวโน้มความต้องการผลิตผลทางการเกษตร

 

1 How to feed the world in 2050, 03 Issue Briefs for High-level Expert forum on 12-13 October 2009, Food and Agriculture Organization of the United Nations.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s